Συντάκτης: Θανος Πεϊος

Η μετάβαση από το προστατευμένο περιβάλλον του Νηπιαγωγείου στο πιο απαιτητικό και δομημένο περιβάλλον της Πρώτης Δημοτικού αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στη ζωή ενός παιδιού, αλλά και όλης της οικογένειας. Συχνά αναρωτιόμαστε: «Είναι το παιδί έτοιμο για το σχολείο;». Η απάντηση δεν κρύβεται απλώς στο αν ξέρει ήδη να γράφει ή να μετράει. Όπως πολύ εύστοχα είχε πει ο J. Piaget: “Το παιδί μαθαίνει όταν είναι εκείνο έτοιμο να μάθει και όχι όταν νομίζουμε ότι θα έπρεπε να είναι έτοιμο”. Η σχολική ετοιμότητα είναι μια πολυδιάστατη έννοια. Σημαίνει …

Ο όρος «Masking» (ή καμουφλάζ) αναφέρεται στην τάση ορισμένων ατόμων που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού να κρύβουν, να καταπιέζουν ή να τροποποιούν τα αυτιστικά τους χαρακτηριστικά, καθώς και πτυχές της ταυτότητας ή της διάγνωσής τους. Πρόκειται για μια σύνθετη και πολυδιάστατη διαδικασία που περιλαμβάνει, τόσο συνειδητές, όσο και ασυνείδητες στρατηγικές προσαρμογής. Το Masking εκδηλώνεται, συχνά, μέσω της μίμησης ή υιοθέτησης συμπεριφορών, τρόπων επικοινωνίας και κοινωνικών κανόνων που θεωρούνται κοινωνικά αποδεκτοί ή αναμενόμενοι στο κυρίαρχο κοινωνικό πλαίσιο, με στόχο τη διευκόλυνση της κοινωνικής ένταξης, την αποφυγή στιγματισμού ή την ελαχιστοποίηση …

Κάθε παιδί αντιλαμβάνεται και βιώνει τον κόσμο με τον δικό του μοναδικό τρόπο. Η κατανόηση του αισθητηριακού προφίλ βοηθά γονείς και εκπαιδευτικούς να “διαβάσουν” καλύτερα τις συμπεριφορές του. Ένα παιδί που καλύπτει τα αυτιά του σε έναν θορυβώδη χώρο ή αποφεύγει ορισμένες υφές, δεν είναι “δύστροπο”, αλλά πιθανότατα προσπαθεί να προστατευτεί από την υπερδιέγερση. Αντίστοιχα, ένα παιδί που κινείται συνεχώς ή αναζητά δυνατά ερεθίσματα, δεν είναι “ανυπάκουο”, αλλά ρυθμίζει με τον δικό του τρόπο το νευρικό του σύστημα. Αυτές οι διαφορές δεν είναι “παραξενιές”, αλλά αποτελούν μέρος του αισθητηριακού τους …

Στην εργοθεραπεία, εστιάζουμε στο πώς οι δραστηριότητες που επιλέγουμε και εκτελούμε, τα «έργα» μας, δεν είναι απλώς μέσα για να επιτυγχάνουμε στόχους, αλλά θεμελιώδη στοιχεία που διαμορφώνουν το ποιοι είμαστε. Μέσα από τη συμμετοχή μας σε καθημερινές, δημιουργικές ή θεραπευτικές δραστηριότητες, οικοδομούμε την προσωπική μας ταυτότητα, ανακαλύπτουμε το νόημα της ζωής και επαναπροσδιορίζουμε τον ρόλο μας στον κόσμο. Με άλλα λόγια, μέσα από το «τι κάνουμε», καθρεφτίζεται και εξελίσσεται το «ποιοι είμαστε». Ο όρος “Έργο” στην εργοθεραπεία, αναφέρεται σε κάθε δραστηριότητα που έχει νόημα, σκοπό και αξία για τον άνθρωπο. …

Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ, είναι γνωστό πως επηρεάζονται σημαντικά στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται, συγκεντρώνονται και ολοκληρώνουν τις σχολικές τους υποχρεώσεις. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να τα υποστηρίζουμε κατά τη μελέτη, όχι μόνο γιατί βελτιώνεται η ακαδημαϊκή τους πορεία, αλλά και γιατί ενισχύεται η αυτοπεποίθησή τους. Οι γονείς είναι αυτοί που έρχονται συχνότερα αντιμέτωποι με τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν κατά την μελέτη των παιδιών στο σπίτι.  Έτσι, ακολουθούν ορισμένες γενικές τεχνικές που μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές, τόσο για την προετοιμασία, όσο και για τη βελτίωσή της: Ιδέες …

Καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής μας, έχουμε μια φυσική ανάγκη να συμμετέχουμε σε έργα που έχουν νόημα και σκοπό, μας παρέχουν ικανοποίηση, αλλά και επηρεάζουν την ψυχολογική και σωματική μας λειτουργία, είτε θετικά, είτε αρνητικά. Ως «έργο» νοείται οτιδήποτε κάνουμε μέσα στο περιβάλλον που ζούμε για να εκπληρώσουμε τις επιδιώξεις μας, τις ανάγκες μας ή για να λύσουμε διάφορα προβλήματα. Μέσω των έργων καταφέρνουμε να αναπτύσσουμε τις ικανότητές μας, να προσαρμοζόμαστε καλύτερα στις αλλαγές του περιβάλλοντος και να εξελισσόμαστε κοινωνικά και πολιτισμικά. Έτσι, το έργο δεν είναι απλώς μια πράξη …

Πριν μιλήσουμε για τη σωματοδυσπραξία, θα ήταν ωφέλιμο να αναφερθούμε στην πράξη. Πράξη είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να διαμορφώνει και να οργανώνει αισθητηριακές πληροφορίες, με σκοπό την εκτέλεση μη μαθημένων κινητικών δράσεων, οι οποίες επιτυγχάνονται μέσω της χρήσης του σώματος και της αλληλεπίδρασής του με το περιβάλλον. Αποτελεί μια μοναδική ανθρώπινη δεξιότητα, που απαιτεί συνειδητή σκέψη. Έτσι, βρίσκουμε τρόπο να χρησιμοποιήσουμε τα χέρια και το σώμα μας για διάφορες δραστηριότητες, όπως το να παίζουμε με παιχνίδια, να χρησιμοποιούμε εργαλεία (π.χ. μολύβι ή πιρούνι), να κατασκευάζουμε έναν πύργο ή ένα …

Για πολλά παιδιά, οι καλοκαιρινές διακοπές υπόσχονται μήνες ανέμελης διασκέδασης, χωρίς σχολείο ή δραστηριότητες. Για όσα, όμως, έχουν διαταραχές στην αισθητηριακή επεξεργασία, η αλλαγή σε μια ρουτίνα μπορεί να προκαλέσει έντονο άγχος και προβλήματα στην αυτό-ρύθμιση της συμπεριφοράς τους. Γενικότερα, το καλοκαίρι είναι μια γιορτή για τις αισθήσεις. Από την άμμο στην παραλία και τα εντυπωσιακά πυροτεχνήματα, μέχρι το χωνάκι παγωτού που λιώνει στο χέρι ή και την αίσθηση του αντηλιακού στο σώμα.  Όλα αυτά περιλαμβάνουν αισθητηριακές εκπλήξεις, που μπορεί να είναι συντριπτικές, εάν ένα παιδί είναι ασυνήθιστα ευαίσθητο στο φως, τον θόρυβο και τα απτικά ερεθίσματα. Τα θέματα …

Είναι γνωστό ότι η συμμετοχή σε ομάδες παρέχει σημαντική ανατροφοδότηση και συμβάλει στην αίσθηση της αποτελεσματικότητας, η οποία προκύπτει από την αλληλεπίδραση πολλών γνωστικών, συναισθηματικών και συμπεριφορικών παραγόντων. Στην εργοθεραπεία, λοιπόν, πολύ συχνά, παράλληλα με τα εξατομικευμένα θεραπευτικά προγράμματα, τα παιδιά εντάσσονται και σε ομαδικές θεραπείες με άλλα παιδιά. Μέσω της ενθάρρυνσης για αλληλεπίδραση, τα μέλη δεν συμμετέχουν απλώς ενεργά, αλλά αναλαμβάνουν μέρος της ευθύνης της ομάδας.  Έτσι, με την βοήθεια και την καθοδήγηση του θεραπευτή, η ομάδα μπορεί να πετύχει πολλούς από τους στόχους που τίθενται, τόσο σε ομαδικό, …

Η διαδικασία της γραφής, για ορισμένους ανθρώπους, αποτελεί μορφή τέχνης, ενώ, για άλλους, ένα πρακτικό εργαλείο, με το οποίο είναι σε θέση να αποτυπώσουν τις ιδέες τους στο χαρτί. Το βέβαιο είναι ότι, όλοι μας, χρειαζόμαστε τη γραφή για κάποιο σκοπό. Το γραπτό μας αποτελεί μέρος της προσωπικής εικόνας και έκφρασής μας. Ωστόσο, πολλές φορές, θα θέλαμε η εικόνα του να είναι διαφορετική.   Η γραφή αποτελεί μια συμβολική αναπαράσταση που δεν συμβαίνει φυσικά, όπως το περπάτημα ή η ομιλία, αλλά είναι κάτι που μαθαίνουμε και εξελίσσουμε στην πορεία της …

Τα καθημερινά έργα είναι ουσιώδη για τη ζωή του ατόμου. Μεταξύ άλλων, βρίσκονται και τα εικαστικά, τα οποία αποτελούν από τις πιο ευχάριστες δραστηριότητες των παιδιών, όταν αυτά δημιουργούν ελεύθερα και αβίαστα. Τα εικαστικά έργα τους χαρίζουν την εμπειρία της δημιουργικότητας και της πολιτισμικής έκφρασης, καθώς και τη σύνδεση με τους άλλους. Μέσω της τέχνης, τα παιδιά μαθαίνουν να σκέπτονται και να κάνουν τις εικόνες πραγματικότητα, ακόμα και αν το τελικό αποτέλεσμα δεν αντιπροσωπεύει τίποτα από τον πραγματικό κόσμο. Το σχέδιο των παιδιών είναι μια δραστηριότητα με πολλές γνωστικές συνιστώσες, …