Το μεγάλο βήμα για το Δημοτικό: Οι τομείς από τους οποίους εξαρτάται η Σχολική Ετοιμότητα του παιδιού.

Η μετάβαση από το προστατευμένο περιβάλλον του Νηπιαγωγείου στο πιο απαιτητικό και δομημένο περιβάλλον της Πρώτης Δημοτικού αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στη ζωή ενός παιδιού, αλλά και όλης της οικογένειας.

Συχνά αναρωτιόμαστε: «Είναι το παιδί έτοιμο για το σχολείο;». Η απάντηση δεν κρύβεται απλώς στο αν ξέρει ήδη να γράφει ή να μετράει. Όπως πολύ εύστοχα είχε πει ο J. Piaget: “Το παιδί μαθαίνει όταν είναι εκείνο έτοιμο να μάθει και όχι όταν νομίζουμε ότι θα έπρεπε να είναι έτοιμο”.

Η σχολική ετοιμότητα είναι μια πολυδιάστατη έννοια. Σημαίνει ότι το παιδί έχει αναπτύξει έναν συνδυασμό δεξιοτήτων που θα του επιτρέψουν να αναλάβει τον νέο του «ρόλο», αυτόν του μαθητή. Σύμφωνα με την πυραμίδα της μάθησης, η ετοιμότητα αυτή χτίζεται πάνω σε 6 βασικούς τομείς:

1. Θεμελιώδεις Δεξιότητες Αυτοεξυπηρέτησης

Πριν φτάσουμε στο μολύβι και το τετράδιο, το παιδί πρέπει να μπορεί να φροντίζει τις βασικές του ανάγκες. Αυτός ο τομέας αφορά:

• Την ικανότητα του παιδιού να ντύνεται μόνο του, να πηγαίνει στην τουαλέτα και να πλένει τα χέρια του.
• Τη βοήθεια σε απλές δουλειές του σπιτιού, όπως το να συμμαζεύει τα ρούχα του ή να τακτοποιεί τα πράγματά του.
• Την ομαλή προσαρμογή σε νέα περιβάλλοντα, χωρίς υπερβολικές αντιδράσεις σε αισθητηριακά ερεθίσματα.

2. Κινητικός Τομέας

Η κίνηση είναι η βάση για τη μάθηση μέσα στην τάξη, αλλά και για τη συμμετοχή του παιδιού στο διάλειμμα και το παιχνίδι με τους συμμαθητές του. Χωρίζεται σε δύο μέρη:

• Αδρός Συντονισμός: Αφορά τον έλεγχο όλου του σώματος. Είναι απαραίτητος για να μπορεί το παιδί να κάθεται στο θρανίο με ίσιο κορμό, αλλά και για να κινείται με αυτοπεποίθηση την ώρα του διαλείμματος. Για παράδειγμα, χρειάζεται καλό συντονισμό για να ανεβαίνει τις σκάλες, καθώς και για να παίζει ομαδικά παιχνίδια με μπάλα με τους συμμαθητές του.
• Λεπτός Συντονισμός: Περιλαμβάνει το πώς χειρίζεται τα χέρια του για πιο λεπτομερείς κινήσεις. Στο σχολικό περιβάλλον, το παιδί πρέπει να έχει αναπτύξει λειτουργικό τρόπο να κρατά το μολύβι με 3 δάχτυλα, να ξύνει το μολύβι του με την ξύστρα, να κόβει με ψαλίδι με ακρίβεια και να ζωγραφίζει γεμίζοντας ένα πλαίσιο.

3. Κοινωνικο-Συναισθηματικός Τομέας

Ο πιο κρίσιμος τομέας για την ψυχική ανθεκτικότητα και την ομαλή προσαρμογή του παιδιού στο σχολικό πλαίσιο. Στον τομέα αυτό εμπίπτουν:

• Κοινωνικότητα: Το παιδί χρειάζεται να μπορεί να συνεργάζεται στην τάξη, να ακολουθεί κανόνες, να μοιράζεται και να παίζει παιχνίδια με τη σειρά του.
• Συναισθηματική Ωριμότητα: Είναι σημαντικό να αντέχει τη ματαίωση (π.χ. αν χάσει σε ένα παιχνίδι ή κάνει λάθος), να διαχειρίζεται τον θυμό του και να δείχνει ενσυναίσθηση στους συμμαθητές του.

4. Λεκτικός Τομέας

Ο λόγος και η ομιλία είναι τα βασικά εργαλεία του παιδιού για να συμμετέχει στο μάθημα και να επικοινωνεί ουσιαστικά με τους γύρω του. Ο τομέας αυτός εστιάζει σε δύο βασικά μέρη:

• Κατανόηση: Το παιδί  πρέπει να έχει ένα αρκετά πλούσιο λεξιλόγιο, ώστε να κατανοεί αυτά που ακούει. Επειδή στο Δημοτικό οι οδηγίες γίνονται πιο σύνθετες, είναι σημαντικό να μπορεί να ακολουθεί οποιαδήποτε δίνεται με πολλαπλά βήματα.
• Ομιλία: Δεν αφορά μόνο την καθαρή άρθρωση των ήχων, αλλά, κυρίως, τον τρόπο που εκφράζεται και επικοινωνεί. Ένα παιδί πρέπει να κάνει μια άνετη συζήτηση με ενήλικες ή άλλα παιδιά και να κάνει ερωτήσεις, περιμένοντας απάντηση.

5. Γνωστικός Τομέας

Εδώ μπαίνει η βάση της πιο σύνθετης επεξεργασίας πληροφοριών. Στα πλαίσια του σχολείου το παιδί καλείται να:

• Διατηρεί την προσοχή του σε μια δραστηριότητα και να παραμένει καθιστό για περίπου 20 λεπτά και να ελέγξει την παρόρμησή του.
• Θυμάται τι έμαθε και να είναι σε θέση να ολοκληρώνει μια απλή εργασία μόνο του, χωρίς συνεχή επίβλεψη.
• Ζωγραφίζει βασικά σχήματα και έννοιες (π.χ. έναν άνθρωπο, ένα σπίτι), αλλά και να μπορεί να ολοκληρώσει απλές κατασκευές.

6. Μαθησιακός Τομέας

Εδώ περιλαμβάνονται οι προ-ακαδημαϊκές δεξιότητες, όπως:

• Η γνώση βασικών εννοιών του χώρου και του χρόνου (δεξιά-αριστερά, χτες-αύριο, πρωί-βράδυ).
• Η ικανότητα να ονοματίζει χρώματα, να μετράει (έστω μηχανικά) ως το 30 και να κατανοεί ποσότητες (περισσότερα-λιγότερα).
• Η φωνολογική ενημερότητα, όπως το να αναγνωρίζει από ποιο γράμμα (ήχο) ξεκινάει μια λέξη και να μπορεί να γράψει το μικρό του όνομα.

Συνοψίζοντας, η σχολική ετοιμότητα δεν είναι ένας αγώνας ταχύτητας. Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης. Αν διαβάζοντας τα παραπάνω νιώθετε ανασφάλεια για τη μετάβαση του παιδιού σας ή παρατηρείτε δυσκολίες σε κάποιους τομείς, θυμηθείτε ότι η πρόληψη είναι η καλύτερη παρέμβαση.

Ενημερωθείτε σήμερα!

Όσο πιο νωρίς ανιχνευθεί µια δυσκολία τόσο πιο εύκολη και αποτελεσματική θα είναι η αντιμετώπισή της.

Συμπληρώστε το ιστορικό.

Κλείστε ραντεβού