Πώς επηρεάζονται τα παιδιά από τον έπαινο;

Οι περισσότεροι γονείς πιστεύουν ότι ο έπαινος είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους να ενθαρρύνουν το παιδί τους. Και πράγματι, ένα ειλικρινές «μπράβο» μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση, να καλλιεργήσει τη σχέση γονέα-παιδιού και να δώσει κίνητρο για προσπάθεια.

Ωστόσο, ο έπαινος δεν λειτουργεί πάντα με τον ίδιο τρόπο. Ανάλογα με το τι επαινούμε, πότε το κάνουμε και πώς το εκφράζουμε, μπορεί να ενδυναμώσει το παιδί ή, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, να το κάνει πιο εξαρτημένο από την επιβεβαίωση των άλλων ή πιο φοβισμένο απέναντι στην αποτυχία.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει να επαινούμε τα παιδιά, αλλά πώς μπορούμε να το κάνουμε με τρόπο που να στηρίζει την υγιή ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη.

Όταν ο έπαινος εστιάζει στην προσπάθεια, στην επιμονή και στις στρατηγικές που ακολούθησε το παιδί, το μήνυμα που λαμβάνει είναι ότι οι ικανότητές του μπορούν να εξελίσσονται μέσα από την εξάσκηση. Έτσι, διαμορφώνει την εικόνα του εαυτού του ως ενός ανθρώπου που μπορεί να μαθαίνει, να δοκιμάζει και να ξεπερνά τις δυσκολίες.

Αντιθέτως, όταν ο έπαινος επικεντρώνεται αποκλειστικά σε χαρακτηρισμούς όπως «είσαι πανέξυπνος» ή «είσαι ο καλύτερος», το παιδί μπορεί να αρχίσει να συνδέει την αξία του με την ανάγκη να επιβεβαιώνει συνεχώς αυτή την εικόνα. Η αποτυχία τότε δεν βιώνεται ως μια ευκαιρία για μάθηση, αλλά ως απειλή για την ταυτότητά του.

Πώς μπορούμε, λοιπόν, να χρησιμοποιούμε τον έπαινο πιο αποτελεσματικά;

Ο αποτελεσματικός έπαινος είναι συγκεκριμένος, ειλικρινής και επικεντρώνεται περισσότερο στην προσπάθεια και στη διαδικασία, παρά αποκλειστικά στο αποτέλεσμα. Αντί για ένα γενικό «μπράβο», μπορούμε να πούμε: «Είδα ότι δεν τα παράτησες, παρόλο που δυσκολεύτηκες.», ενώ αντί για «είσαι πανέξυπνος», μπορούμε να πούμε: «Δούλεψες με υπομονή και τελικά βρήκες τη λύση.».

Παράλληλα, είναι σημαντικό να αποφεύγουμε τον υπερβολικό έπαινο και τους υπερθετικούς χαρακτηρισμούς για κάθε μικρή επιτυχία, καθώς η ειλικρινής και ρεαλιστική αναγνώριση έχει μεγαλύτερη αξία για το παιδί. Τέλος, μπορούμε να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά του, λέγοντας για παράδειγμα «Φαίνεται πόσο περήφανος νιώθεις.», και να κάνουμε ερωτήσεις, όπως «Τι σε βοήθησε να τα καταφέρεις;», ώστε να ενισχύσουμε την αυτοπεποίθηση, την εσωτερική παρακίνηση και τη θετική αυτοεκτίμησή του.

Ίσως, τελικά, το σημαντικότερο δεν είναι πόσο συχνά λέμε «μπράβο», αλλά τί ακριβώς επικοινωνούμε μέσα από αυτό. Κάθε έπαινος είναι ένα μήνυμα που βοηθά το παιδί να απαντήσει, έστω και ασυνείδητα, στην ερώτηση «Ποιος είμαι και τι μπορώ να καταφέρω;». Όταν ο έπαινος αναγνωρίζει την προσπάθεια, την επιμονή και τη διαδικασία της μάθησης, ενισχύει την αίσθηση ότι η αξία του παιδιού δεν εξαρτάται από την τελειότητα ή την επιτυχία, αλλά από τη δυνατότητά του να εξελίσσεται.

Ενημερωθείτε σήμερα!

Όσο πιο νωρίς ανιχνευθεί µια δυσκολία τόσο πιο εύκολη και αποτελεσματική θα είναι η αντιμετώπισή της.

Συμπληρώστε το ιστορικό.

Κλείστε ραντεβού

Share

Συντάκτης

Χρυσούλα Μάντσιου

Ψυχολόγος

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Τούφας Κωνσταντίνος Κεντρο Ειδικών Θεραπειών
Newsletter

Εγγραφείτε στο newsletter και θα σας ενημερώνουμε με τα τελευταία νέα και τις ειδικές προσφορές μας.

Με την εγγραφή κερδίζετε δώρο τα e-book
“Τα όρια στα παιδιά είναι αναγκαία!”

20 + 1 Σημεία Εγρήγορσης!”

“Ο ύπνος των παιδιών”

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο