Κατανοώντας την παρορμητικότητα: Μία ματιά στον κόσμο του παιδιού

Μήπως το παιδί σας διακόπτει συνεχώς τη συζήτηση, απαντάει πριν καν ολοκληρώσετε την ερώτηση ή κάνει κάτι επικίνδυνο χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες;

Ίσως η πρώτη σκέψη είναι ότι πρόκειται για πείσμα, ανυπακοή ή έλλειψη ορίων. Ωστόσο, πολλές φορές, πίσω από αυτές τις συμπεριφορές κρύβεται η παρορμητικότητα, μια δυσκολία που δεν οφείλεται στην πρόθεση του παιδιού να σας δυσκολέψει, αλλά στον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός του εκείνη τη στιγμή.

Τι συμβαίνει πραγματικά;

Αν μπορούσαμε να μπούμε για λίγο στον κόσμο ενός παρορμητικού παιδιού, θα βλέπαμε έναν εγκέφαλο γεμάτο ενέργεια και ιδέες που τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Γι’ αυτό η απόσταση ανάμεσα στα «θέλω» και στα «κάνω», είναι σχεδόν μηδενική. Το παιδί ενεργεί σε χρόνο «μηδέν», πριν ο εγκέφαλος του προλάβει να επεξεργαστεί τη συνέπεια.

Η παρορμητικότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα παιδί έχει ΔΕΠ/Υ. Μπορεί να εμφανίζεται ως μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες. Όταν, όμως, είναι έντονη, επίμονη και επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά του στο σπίτι, στο σχολείο ή στις σχέσεις του, είναι χρήσιμο να αξιολογηθεί από έναν ειδικό.

Πως εκφράζεται στην καθημερινότητα;

• Λεκτικά: Διακόπτει τους άλλους, μιλάει ακατάπαυστα, ή «πετάγεται» στη τάξη.
• Κινητικά: Σκοντάφτει, ρίχνει πράγματα χωρίς τη θέληση του, σπρώχνει χωρίς, όμως, να υπάρχει πρόθεση να χτυπήσει.
• Συναισθηματικά: έντονες εκρήξεις θυμού ή χαράς που φαίνονται «εκτός ελέγχου».

Τι μπορούμε να κάνουμε:

1. Το οπτικό «στοπ»: Χρησιμοποιούμε μια λέξη-κλειδί ή ένα σήμα με το χέρι που θα λειτουργήσει ως εξωτερικό «φρένο» για το παιδί πριν κάνει μια πράξη.
2. Επιβράβευση της αναμονής: Όταν το παιδί καταφέρει να περιμένει τη σειρά του, ακόμα και για λίγο, δίνουμε μεγάλη έμφαση, π.χ. «Μπράβο που περίμενες να ολοκληρώσω τη φράση μου.». 
3. Η δύναμη τις παύσης: Μαθαίνουμε στο παιδί το παιχνίδι της βαθιάς ανάσας. Πριν απαντήσει ή πριν κάνει μια κίνηση, μετράμε μαζί ως το 3. Έτσι, του δίνουμε το χρόνο που χρειάζεται για να επεξεργαστεί την πληροφορία.
4. Καθρέφτης ηρεμίας: Όσο πιο έντονη είναι η ορμή του παιδιού, τόσο πιο ήρεμοι και σταθεροί προσπαθούμε να παραμείνουμε εμείς. Η δική μας χαμηλή ένταση το βοηθά να συντονιστεί.

Η παρορμητικότητα είναι συχνά η άλλη όψη του αυθορμητισμού, της περιέργειας και της δημιουργικότητας. Στόχος μας δεν είναι να περιορίσουμε τη ζωντάνια του παιδιού, αλλά να το βοηθήσουμε να αναπτύξει τον αυτοέλεγχο που χρειάζεται, ώστε να αξιοποιεί τις δυνατότητές του με μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτοπεποίθηση.

Η αυτορρύθμιση δεν κατακτάται από τη μία μέρα στην άλλη. Χτίζεται μέσα από την επανάληψη, τη συνέπεια, την ενθάρρυνση και τη σχέση εμπιστοσύνης με τους  ενήλικες που είναι σημαντικοί για τη ζωή του. Κάθε μικρή στιγμή που το παιδί καταφέρνει να σταματήσει, να περιμένει ή να σκεφτεί πριν ενεργήσει είναι ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξή του.

Ενημερωθείτε σήμερα!

Όσο πιο νωρίς ανιχνευθεί µια δυσκολία τόσο πιο εύκολη και αποτελεσματική θα είναι η αντιμετώπισή της.

Συμπληρώστε το ιστορικό.

Κλείστε ραντεβού