Συχνά, όταν μιλάμε για δύσκολες εμπειρίες μέσα στο σπίτι, το μυαλό μας πηγαίνει στις φωνές. Στους έντονους καβγάδες, στην αυστηρή κριτική, στις λέξεις που ειπώθηκαν πάνω στον θυμό και άφησαν αποτύπωμα στην ψυχή ενός παιδιού. Και πράγματι, οι φωνές πληγώνουν. Δημιουργούν φόβο, ανασφάλεια και, ορισμένες φορές, αφήνουν τραύματα που συνοδεύουν έναν άνθρωπο για χρόνια.
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πλευρά που σπάνια συζητιέται: η σιωπή. Όχι η ήρεμη σιωπή μιας ασφαλούς σχέσης, όπου ο άλλος είναι παρών ακόμη κι όταν δεν μιλά. Αλλά η σιωπή της απόστασης. Εκείνη που δημιουργείται όταν το παιδί απευθύνεται στον ενήλικα και δεν βρίσκει ανταπόκριση. Όταν ένα συναίσθημα αγνοείται, ένας φόβος υποτιμάται ή μια ανάγκη περνά απαρατήρητη.
Για ένα παιδί, η σχέση με τον γονιό ή τον φροντιστή του είναι ο καθρέφτης μέσα από τον οποίο αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και τον κόσμο. Όταν ακούει συνεχώς φωνές, μπορεί να πιστέψει ότι ο κόσμος είναι απειλητικός. Όταν, όμως, συναντά συστηματικά συναισθηματική σιωπή, αρχίζει να αναρωτιέται αν τα συναισθήματά του έχουν αξία.
Ένα παιδί που λέει «Φοβάμαι.», «Στεναχωριέμαι.», «Με πείραξε αυτό.» και εισπράττει αδιαφορία, απομάκρυνση ή ένα ψυχρό «μην κάνεις έτσι», μπορεί σταδιακά να μάθει να σωπαίνει. Να κρύβει τις ανάγκες του και να μη ζητά βοήθεια. Όχι επειδή δεν τη χρειάζεται, αλλά επειδή έμαθε πως ίσως δεν θα βρεθεί κάποιος να το ακούσει.
Πολλές φορές οι ενήλικες δεν επιλέγουν συνειδητά αυτή τη στάση. Η πίεση της καθημερινότητας, η εξάντληση, οι προσωπικές δυσκολίες ή ακόμη και τα δικά τους βιώματα μπορεί να περιορίσουν τη συναισθηματική τους διαθεσιμότητα. Αυτό δεν σημαίνει πως είναι «κακοί» γονείς. Σημαίνει πως είναι άνθρωποι που προσπαθούν μέσα στις δυσκολίες τους.
Τα παιδιά δεν έχουν ανάγκη από τέλειους γονείς. Έχουν ανάγκη από διαθέσιμους γονείς. Από ενήλικες που, ακόμη κι αν κάνουν λάθη, επιστρέφουν στη σχέση. Που λένε: «Σε ακούω.», «Καταλαβαίνω ότι στεναχωρήθηκες.», «Ίσως πριν δεν σε κατάλαβα όσο έπρεπε.».
Η συναισθηματική παρουσία δεν μετριέται με μεγάλες πράξεις. Κρύβεται στις μικρές καθημερινές στιγμές, σε ένα βλέμμα προσοχής, σε μια αγκαλιά, σε λίγα λεπτά ουσιαστικής ακρόασης μετά από μια δύσκολη μέρα στο σχολείο.
Γιατί μέσα στο σπίτι δεν διαμορφώνονται μόνο οι συνήθειες, αλλά διαμορφώνεται ολόκληρος ο εσωτερικός κόσμος ενός παιδιού.
Στην τελική, τα παιδιά ίσως ξεχάσουν τι ακριβώς ειπώθηκε κάποια στιγμή. Δύσκολα, όμως, ξεχνούν πώς ένιωσαν: αν φοβήθηκαν από τις φωνές ή αν έμειναν μόνα μέσα στη σιωπή.
Ενημερωθείτε σήμερα!
Όσο πιο νωρίς ανιχνευθεί µια δυσκολία τόσο πιο εύκολη και αποτελεσματική θα είναι η αντιμετώπισή της.
Κλείστε ραντεβού
