Ζούμε σε μια εποχή όπου η τεχνολογία μας φέρνει πιο κοντά από ποτέ, αλλά, ταυτόχρονα, δημιουργεί αποστάσεις από τον αυθεντικό μας εαυτό. Οι έφηβοι, ευάλωτοι και σε κρίσιμο αναπτυξιακό στάδιο, βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της αντίφασης. Τα social media είναι για αυτούς κομμάτι της καθημερινότητας, ένας χώρος κοινωνικής έκφρασης, αλλά και σύγκρισης. Και εδώ ακριβώς γεννιέται η πίεση της «τέλειας εικόνας».
Οι περισσότερες δημοσιεύσεις στα social media παρουσιάζουν μια ιδανική, φιλτραρισμένη και συχνά μη ρεαλιστική εκδοχή της ζωής. Φωτογραφίες με αψεγάδιαστα σώματα, ακριβά ρούχα, διακοπές, χαμόγελα και διαρκής επιτυχία αποτελούν το «πρότυπο». Για τον έφηβο που ακόμα διαμορφώνει την ταυτότητά του, αυτή η συνεχής έκθεση σε «τέλειες ζωές» μπορεί να οδηγήσει σε έντονο άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθημα ανεπάρκειας. Το άγχος για την τελειότητα δεν είναι απλώς ένα επιφανειακό στρες. Αγγίζει βαθιά το ποιος νιώθει ότι μπορεί ή «πρέπει» να είναι. Ο φόβος μήπως δεν ανταποκριθούν σε αυτά τα πρότυπα οδηγεί σε εσωτερική ένταση, αμφιβολία και, τελικά, ψυχική εξάντληση.
Το φαινόμενο της κοινωνικής σύγκρισης (social comparison) είναι φυσικό και αναπόφευκτο, ειδικά στην εφηβεία. Όταν, όμως, αυτή η σύγκριση βασίζεται σε εικόνες που απέχουν πολύ από την πραγματικότητα, μπορεί να ενισχύσει την ανασφάλεια, την απογοήτευση και την αίσθηση ότι κάποιος «δεν είναι αρκετός». Ο έφηβος δεν συγκρίνει τον εαυτό του με τον φίλο του όπως είναι πραγματικά, αλλά με μια επιμελώς κατασκευασμένη εικόνα του.
Έρευνες έχουν δείξει ότι η υπερβολική ενασχόληση με τα social media σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα άγχους και καταθλιπτικής διάθεσης στους εφήβους. Η ανάγκη για «likes», η ανησυχία για το πώς θα φανεί κάποιος στους άλλους, ο φόβος της απόρριψης ή του αποκλεισμού συνθέτουν ένα περιβάλλον έντονης ψυχικής πίεσης που επηρεάζει βαθιά την εικόνα που έχει ο έφηβος για τον εαυτό του.
Η πρόληψη και η στήριξη ξεκινούν από τη σύνδεση. Ο έφηβος χρειάζεται ασφαλείς χώρους για να εκφραστεί, χωρίς τον φόβο της απόρριψης. Ο ρόλος των γονέων, των εκπαιδευτικών και των επαγγελματιών ψυχικής υγείας είναι να καλλιεργήσουμε την αυτοαποδοχή και την ενσυναίσθηση. Να μιλήσουμε ανοιχτά για την πίεση των social media, απομυθοποιώντας την «τέλεια εικόνα». Να ακούμε ενεργά, χωρίς κριτική και χωρίς βιασύνη για λύσεις. Να βοηθήσουμε τους εφήβους να δουν πίσω από τις εικόνες, να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ διαδικτυακής προβολής και πραγματικότητας. Να ενισχύσουμε τις σχέσεις στην πραγματική ζωή, όπου η αξία τους δεν εξαρτάται από την εικόνα, αλλά από τη σύνδεση.
Μέσα από τη στήριξη, την αποδοχή και τον διάλογο, μπορούμε να βοηθήσουμε τους εφήβους να διαμορφώσουν μια ταυτότητα βασισμένη στην αυθεντικότητα και όχι στην τελειότητα. Η ψυχική ανθεκτικότητα χτίζεται όταν οι νέοι νιώθουν ότι δεν χρειάζεται να είναι «τέλειοι» για να αξίζουν. Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα που μπορούμε να τους μεταφέρουμε.
Ενημερωθείτε σήμερα!
Όσο πιο νωρίς ανιχνευθεί µια δυσκολία τόσο πιο εύκολη και αποτελεσματική θα είναι η αντιμετώπισή της.
Κλείστε ραντεβού
