Ασφαλής, αγχώδης και αποφευκτικός δεσμός: Πώς επηρεάζουν τις σχέσεις μας

Οι ανθρώπινες σχέσεις αποτελούν βασικό πυλώνα της ψυχικής μας υγείας. Ο τρόπος με τον οποίο συνδεόμαστε συναισθηματικά με τους άλλους δεν είναι τυχαίος, αλλά διαμορφώνεται από τις πρώιμες εμπειρίες μας με τα πρόσωπα φροντίδας και επηρεάζει βαθιά τον τρόπο που αγαπάμε, διεκδικούμε, απομακρυνόμαστε ή φοβόμαστε μέσα στις ενήλικες σχέσεις. Η θεωρία του δεσμού (Attachment Theory), περιγράφει τρεις βασικούς τύπους δεσμού στις ενήλικες ρομαντικές σχέσεις: τον ασφαλή, τον αγχώδη και τον αποφευκτικό.

Ο ασφαλής τύπος δεσμού χαρακτηρίζεται από συναισθηματική σταθερότητα, εμπιστοσύνη και ικανότητα ουσιαστικής οικειότητας. Τα άτομα με ασφαλή δεσμό αισθάνονται άνετα τόσο με την εγγύτητα, όσο και με την αυτονομία, μπορούν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους και να εμπιστεύονται τον σύντροφό τους, ενώ αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες και τις συγκρούσεις με διάλογο και ψυχραιμία. Διατηρούν μια ρεαλιστική εικόνα για τον εαυτό τους, αλλά και για τον άλλον και δεν βιώνουν την αγάπη ως απειλή ή ως κάτι που πρέπει να διεκδικούν με αγωνία. Συνήθως, έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλον όπου οι βασικές τους ανάγκες αναγνωρίζονταν και καλύπτονταν με συνέπεια, γεγονός που τους επέτρεψε να αναπτύξουν αίσθηση εσωτερικής ασφάλειας.

Αντίθετα, ο αγχώδης τύπος δεσμού, χαρακτηρίζεται από έντονη ανάγκη για επιβεβαίωση και φόβο εγκατάλειψης. Τα άτομα αυτά, συχνά, ανησυχούν υπερβολικά για τη σταθερότητα της σχέσης, έχουν αυξημένη ανάγκη για συνεχή επικοινωνία και δυσκολεύονται να ρυθμίσουν τα συναισθήματά τους. Μπορεί να υπεραναλύουν τη συμπεριφορά του συντρόφου και να βιώνουν έντονο φόβο απόρριψης, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Πιθανόν έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλον όπου η συναισθηματική ανταπόκριση των φροντιστών ήταν ασυνεπής, με αποτέλεσμα ως ενήλικες να βιώνουν τις σχέσεις με έντονη συναισθηματική φόρτιση και διαρκή αγωνία μήπως «χάσουν» τον άλλον.

Τέλος, ο αποφευκτικός τύπος δεσμού χαρακτηρίζεται από δυσκολία στην οικειότητα και έντονη ανάγκη για ανεξαρτησία. Τα άτομα με αυτό το μοτίβο τείνουν να αποστασιοποιούνται σε περιόδους έντασης, να δυσκολεύονται στην έκφραση των συναισθημάτων τους και να αισθάνονται αμηχανία μπροστά στην έντονη συναισθηματική εγγύτητα. Έτσι, όταν ο σύντροφός τους, τους ζητά περισσότερη σύνδεση, συχνά «κλείνονται» ή απομακρύνονται, όχι απαραίτητα λόγω έλλειψης συναισθημάτων, αλλά ως τρόπο προστασίας. Συνήθως, αυτός ο τύπος δεσμού σχετίζεται με εμπειρίες όπου οι συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού δεν αναγνωρίζονταν ή υποβαθμίζονταν, οδηγώντας το με τον τρόπο αυτό να βασίζεται κυρίως στον εαυτό του, περιορίζοντας την ευαλωτότητα.

Γενικότερα, ο τύπος δεσμού δεν αποτελεί μια μόνιμη «ταμπέλα» ή αμετάβλητη ταυτότητα. Μέσα από την ψυχοθεραπεία, τη συνειδητή αυτοπαρατήρηση, τις υγιείς σχέσεις και τη συναισθηματική εκπαίδευση, μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά ένας πιο ασφαλής τρόπος σύνδεσης. Η κατανόηση, λοιπόν, του τύπου του δεσμού μας δεν έχει στόχο να μας περιορίσει, αλλά να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε βαθύτερα τις ανάγκες και τις αντιδράσεις μας στις σχέσεις. Η επίγνωση αποτελεί το πρώτο βήμα προς τη συναισθηματική ωρίμανση και τη δημιουργία πιο υγιών, ισορροπημένων και ικανοποιητικών σχέσεων.

Η αγάπη δεν είναι μόνο συναίσθημα, είναι και τρόπος σύνδεσης. Και ο τρόπος αυτός μπορεί να καλλιεργηθεί.

Ενημερωθείτε σήμερα!

Όσο πιο νωρίς ανιχνευθεί µια δυσκολία τόσο πιο εύκολη και αποτελεσματική θα είναι η αντιμετώπισή της.

Συμπληρώστε το ιστορικό.

Κλείστε ραντεβού

Share

Συντάκτης

Κατερίνα Μπόσι

Ψυχολόγος

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Τούφας Κωνσταντίνος Κεντρο Ειδικών Θεραπειών
Newsletter

Εγγραφείτε στο newsletter και θα σας ενημερώνουμε με τα τελευταία νέα και τις ειδικές προσφορές μας.

Με την εγγραφή κερδίζετε δώρο τα e-book
“Τα όρια στα παιδιά είναι αναγκαία!”

20 + 1 Σημεία Εγρήγορσης!”

“Ο ύπνος των παιδιών”

 

Μετάβαση στο περιεχόμενο